Wil je je gas- of stookolieketel vervangen? Dan is de kans groot dat een installateur je een lucht-water warmtepomp voorstelt. Het is in België het meest geplaatste type warmtepomp. Ze haalt warmte uit de buitenlucht en verwarmt daarmee het water van je radiatoren of vloerverwarming, en meestal ook je warm water.
Hier lees je hoe een lucht-water warmtepomp werkt, welke soorten er zijn, wat ze kost en verbruikt, welke premie je krijgt en of ze bij jouw woning past.
Wat is een lucht-water warmtepomp?
Een lucht-water warmtepomp is een verwarmingstoestel dat energie uit de buitenlucht haalt en die afgeeft aan water. Dat warme water gaat naar je radiatoren of vloerverwarming, net zoals bij een ketel. De naam zegt het: de bron is lucht, het afgiftemedium is water.
Het toestel bestaat uit een buitenunit met een ventilator en een binnenunit die op je verwarmingscircuit aangesloten is. Vaak hoort er een boiler bij voor het sanitair warm water. Sommige modellen hebben die boiler al ingebouwd in de binnenunit.
Hoe werkt een lucht-water warmtepomp?
Ook als het buiten koud is, zit er warmte in de lucht. De buitenunit zuigt lucht aan over een verdamper. Daarin zit een koudemiddel dat al bij lage temperatuur verdampt en zo de warmte uit de lucht opneemt. Een compressor drukt dat gas samen, waardoor de temperatuur sterk stijgt. In de condensor geeft het koudemiddel zijn warmte af aan het water van je verwarming. Daarna zakt de druk weer via een expansieventiel en begint de cyclus opnieuw.
Voor elke kWh stroom levert een lucht-water warmtepomp gemiddeld 3 tot 4 kWh warmte. Over een heel stookseizoen spreken we van de SCOP. Die hangt sterk af van de temperatuur van het water dat je verwarming nodig heeft. Met vloerverwarming op 35 °C haal je een SCOP van 4 tot 5. Met radiatoren op 55 °C is dat eerder 3.
Moderne toestellen blijven werken tot -20 °C. Bij strenge vorst zakt het rendement wel, en springt soms een elektrisch element bij. In het Belgische klimaat gebeurt dat maar een paar dagen per jaar.
Soorten lucht-water warmtepompen
1. Monoblock
Bij een monoblock zit het hele koelcircuit in de buitenunit. Tussen buiten en binnen lopen alleen waterleidingen. De plaatsing is eenvoudiger en er hoeft binnen niet aan het koelcircuit gewerkt te worden. Nadeel: de waterleidingen naar buiten moeten tegen vorst beschermd zijn, en de buitenunit is vaak wat groter.
2. Split
Bij een split-toestel loopt het koudemiddel van de buitenunit naar de binnenunit, waar de warmte aan het water wordt afgegeven. De buitenunit is compacter en er gaat geen water naar buiten. De koelleidingen moeten wel door een erkend koeltechnicus aangesloten worden.
3. Met ingebouwde boiler
Sommige binnenunits hebben een boiler van 180 tot 230 liter ingebouwd. Dat neemt weinig vloerruimte in, ongeveer zoveel als een koelkast. Wil je een grotere boiler of heb je al een goede boiler, dan kies je een wandmodel met een aparte boiler.
4. Hogetemperatuurwarmtepomp
Recente modellen met het koudemiddel R290 (propaan) halen water van 65 tot 75 °C. Ze werken met klassieke radiatoren, maar verbruiken meer dan een warmtepomp op lage temperatuur. Een optie als je je radiatoren niet wilt vervangen.
Voordelen van een lucht-water warmtepomp
- Je verbruikt geen gas of stookolie meer.
- Ze sluit aan op je bestaande radiatoren of vloerverwarming.
- Ze maakt ook je sanitair warm water.
- Een reversibel model kan in de zomer licht koelen via de vloerverwarming.
- Je EPC-label verbetert, wat de waarde van je woning ten goede komt.
Tegenover een geothermische warmtepomp heeft ze een groot voordeel: er is geen boring nodig. De installatie is daardoor goedkoper en sneller, en past ook bij een woning met een kleine tuin.
Nadelen van een lucht-water warmtepomp
De aankoop is duurder dan een nieuwe gasketel. De buitenunit maakt geluid, vooral als het vriest en tijdens het ontdooien. Bij een rijwoning met een kleine tuin moet je de plaats dus goed kiezen, ook voor de buren.
Het rendement is lager dan dat van een geothermische warmtepomp, en het daalt als het buiten kouder wordt, net wanneer je de meeste warmte nodig hebt. In een slecht geïsoleerde woning met kleine radiatoren werkt een lucht-water warmtepomp alleen zuinig als je eerst isoleert of een aantal radiatoren vervangt.
Prijs van een lucht-water warmtepomp
Voor een eengezinswoning betaal je 8.000 tot 18.000 euro, plaatsing en 6% btw inbegrepen. De prijs hangt vooral af van het vermogen:
| Vermogen | Typische woning | Prijs geplaatst (indicatief) |
|---|---|---|
| 4 tot 6 kW | Goed geïsoleerde rijwoning of nieuwbouw | 7.000 tot 10.000 euro |
| 8 kW | Gerenoveerde halfopen woning | 9.000 tot 13.000 euro |
| 10 tot 12 kW | Vrijstaande woning, matig geïsoleerd | 11.000 tot 15.000 euro |
| 14 tot 16 kW | Grote of minder goed geïsoleerde woning | 13.000 tot 18.000 euro |
Richtprijzen oktober 2026. Daarbovenop kunnen kosten komen voor nieuwe radiatoren, een buffervat of elektrische aanpassingen. Een volledig overzicht vind je in onze gids over de prijs van een warmtepomp.
Verbruik van een lucht-water warmtepomp
Neem een gezinswoning die per jaar 15.000 kWh warmte nodig heeft voor verwarming en warm water. Met een SCOP van 3,5 verbruikt de warmtepomp daarvoor ongeveer 4.300 kWh stroom, of zo'n 1.290 euro aan 0,30 euro per kWh. Met vloerverwarming en een SCOP van 4,5 zakt dat naar 3.300 kWh. Heb je zonnepanelen, dan dek je een deel van dat verbruik met je eigen stroom.
Of je daarmee bespaart, hangt af van wat je vervangt. Tegenover een elektrische verwarming is de besparing groot. Tegenover een nieuwe gasketel is ze kleiner. We rekenden het uit in onze gids over de terugverdientijd van een warmtepomp.
Premie voor een lucht-water warmtepomp in 2026
In Vlaanderen krijg je via Mijn VerbouwPremie 1.500 euro (inkomenscategorie 1 en 2), 4.500 euro (categorie 3) of 6.000 euro (categorie 4), begrensd tot 20 à 50% van de factuur. Bron: Vlaamse overheid, aanvragen vanaf 1 maart 2026 tot eind 2027. De warmtepomp moet geplaatst of gevalideerd worden door een installateur met een RESCert-certificaat. Meer in onze gids over de premie warmtepomp in Vlaanderen.
In Brussel en Wallonië is er in 2026 geen premie per toestel meer. In de drie gewesten betaal je wel 6% btw in plaats van 21%.
Is een lucht-water warmtepomp geschikt voor jouw woning?
Een lucht-water warmtepomp past goed in een woning met centrale verwarming op water, die redelijk geïsoleerd is. Het eenvoudigste criterium is de watertemperatuur. Blijft je woning op de koudste dagen warm met water van maximaal 55 °C, dan werkt een lucht-water warmtepomp goed. Dat kun je zelf testen door de aanvoertemperatuur van je ketel tijdens een koude week op 55 °C te zetten.
Is je woning slecht geïsoleerd, dan isoleer je best eerst het dak en vervang je oude ramen. Of je kiest voor een hybride warmtepomp, waarbij een gasketel bijspringt als het vriest. Alles over radiatoren en oude woningen lees je in onze gids over een warmtepomp met radiatoren.
Waar komt de buitenunit?
De buitenunit komt aan een gevel, op een plat dak of op de grond in de tuin. Kies een plaats met vrije luchtcirculatie, zo dicht mogelijk bij de binnenunit. Houd afstand van slaapkamerramen, ook die van de buren, en zet het toestel op trillingsdempers. Het condenswater moet kunnen weglopen zonder op een pad te bevriezen. In Vlaanderen is de plaatsing bij een woning meestal vrijgesteld van omgevingsvergunning, maar aan de straatkant en bij erfgoed gelden regels.
Bekende merken
De meest geplaatste merken in België zijn onder meer Daikin, Mitsubishi Electric, Panasonic, Vaillant, Viessmann, Bosch, LG en Atlantic. Kijk bij het vergelijken naar de SCOP bij 35 én bij 55 °C, het geluidsniveau van de buitenunit en de garantie op de compressor. Meer in onze gids over de beste merken warmtepompen.
Onderhoud
Een lucht-water warmtepomp vraagt weinig onderhoud. Houd de buitenunit vrij van bladeren en controleer af en toe de waterdruk. Laat om de één à twee jaar een technicus de werking, de filters en de instellingen nakijken. Reken op 180 tot 300 euro per beurt. Wettelijk is dat in België voor de meeste woningtoestellen niet verplicht, maar fabrikanten koppelen hun garantie vaak aan regelmatig onderhoud. Meer in onze gids over het onderhoud van een warmtepomp.
Lucht-water warmtepomp zelf of laten plaatsen?
Een lucht-water warmtepomp plaats je niet zelf. Het toestel moet correct gedimensioneerd worden, aangesloten op je verwarmingscircuit en je elektrische installatie, en ingesteld worden. Bij een split-model moet een erkend koeltechnicus het koelcircuit aansluiten. Voor de Vlaamse premie heb je een RESCert-installateur nodig en voor 6% btw een factuur van een aannemer. Een standaardplaatsing duurt 2 tot 4 dagen. Hoe dat verloopt, lees je in onze gids warmtepomp laten installeren.
Offertes voor een lucht-water warmtepomp vergelijken
Vraag minstens drie offertes, telkens na een bezoek ter plaatse. Vergelijk het vermogen, het model en de SCOP, wat er in de plaatsing zit en de garantie. Via het formulier onderaan deze pagina ontvang je gratis offertes van installateurs uit je regio.
Veelgestelde vragen
Wat kost een lucht-water warmtepomp?
Voor een eengezinswoning 8.000 tot 18.000 euro, plaatsing en 6% btw inbegrepen. Een toestel van 4 tot 6 kW voor een goed geïsoleerde woning kost 7.000 tot 10.000 euro, een toestel van 14 tot 16 kW 13.000 tot 18.000 euro.
Werkt een lucht-water warmtepomp ook als het vriest?
Ja. Moderne toestellen werken tot -20 °C. Het rendement daalt wel bij strenge vorst, en soms springt een elektrisch element bij. In België gebeurt dat maar enkele dagen per jaar.
Wat is het verschil tussen monoblock en split?
Bij een monoblock zit het hele koelcircuit buiten en lopen er alleen waterleidingen naar binnen. Bij een split loopt het koudemiddel naar de binnenunit en moet een erkend koeltechnicus de leidingen aansluiten.
Kan een lucht-water warmtepomp werken met radiatoren?
Ja, als je woning op koude dagen warm blijft met water van maximaal 55 °C. Vaak volstaat het om een paar radiatoren te vervangen door grotere modellen.
Belangrijkste betrokken steden
Vind uw warmtepomp installateur
Vergelijk prijzen en kies de beste installateur
Uw gegevens
Uw gegevens worden beschermd en alleen gedeeld met gekwalificeerde installateurs.