Een geothermische warmtepomp haalt haar warmte uit de bodem. Omdat de bodem het hele jaar ongeveer even warm blijft, is het de zuinigste warmtepomp die er bestaat. Ze is ook de duurste in aankoop, vooral door de boring.
Hier lees je hoe een geothermische warmtepomp werkt, welke soorten bodemcaptatie er zijn, wat ze precies kost, hoeveel premie je krijgt en wanneer ze de meerprijs tegenover een lucht-water warmtepomp waard is.
Wat is een geothermische warmtepomp?
Een geothermische warmtepomp, ook bodem-water warmtepomp genoemd, gebruikt de warmte die in de grond zit. Vanaf een paar meter diepte schommelt de temperatuur in België het hele jaar rond 10 à 12 °C. In de winter is dat veel warmer dan de buitenlucht. Daardoor levert de warmtepomp ook bij vorst een stabiel en hoog rendement.
Ze werkt het best met verwarming op lage temperatuur, zoals vloerverwarming of grote radiatoren, en maakt ook je warm water.
Hoe werkt een geothermische warmtepomp?
In buizen in de grond circuleert een vloeistof, meestal water met antivries. Die vloeistof neemt de warmte van de bodem op en brengt ze naar de warmtepomp binnen. Daar verwarmt ze het koudemiddel, dat verdampt. Een compressor brengt dat gas op hoge temperatuur, en die warmte gaat naar het water van je verwarming. Daarna begint de cyclus opnieuw.
Een geothermische warmtepomp haalt een seizoensrendement (SCOP) van 4,5 tot 5: voor elke kWh stroom krijg je 4,5 tot 5 kWh warmte. Bij een lucht-water warmtepomp is dat eerder 3,5. In de zomer kan het koele bodemwater je woning bovendien bijna gratis koelen via de vloerverwarming. Dat heet passieve koeling of free cooling.
Soorten bodemcaptatie
1. Verticale boring
De meest gebruikte methode. Een boorbedrijf boort één of meer gaten van 60 tot 150 meter diep en plaatst er een sonde in. Je hebt weinig ruimte nodig aan de oppervlakte, een voortuin of oprit volstaat vaak. Het rendement is hoog en stabiel.
2. Horizontale collector
Buizen worden op 60 cm tot 1,5 m diepte in de tuin ingegraven. Dat is goedkoper dan boren, maar je hebt een grote tuin nodig: ongeveer anderhalf tot twee keer de oppervlakte die je verwarmt. Op die plaats kun je later geen bomen planten of bouwen.
3. Open systeem op grondwater
De warmtepomp pompt grondwater op, haalt er warmte uit en brengt het terug in de grond. Het rendement is het hoogst, maar je hebt een vergunning nodig en voldoende grondwater van goede kwaliteit. Bij woningen zie je dit zelden.
Prijs van een geothermische warmtepomp
Voor een eengezinswoning betaal je meestal 16.000 tot 30.000 euro, boring, plaatsing en 6% btw inbegrepen. De prijs bestaat uit vier grote posten:
| Onderdeel | Prijs (indicatief) |
|---|---|
| Bodem-water warmtepomp (6 tot 12 kW) | 7.000 tot 12.000 euro |
| Verticale boring met sondes, per meter | 50 tot 70 euro |
| Verticale boring voor een gemiddelde woning (100 tot 200 m) | 6.000 tot 14.000 euro |
| Horizontale collector (graafwerk en leidingen) | 3.000 tot 7.000 euro |
| Boiler, buffervat en leidingwerk | 1.000 tot 3.000 euro |
| Plaatsing, elektriciteit en opstart | 1.500 tot 3.500 euro |
Richtprijzen oktober 2026. De boring is de grootste variabele. De prijs per meter hangt af van de bodem (zand, klei of rots), de bereikbaarheid voor de boorwagen en het aantal boringen.
Hoeveel meter moet er geboord worden?
Een verticale sonde haalt in de Belgische ondergrond gemiddeld 40 tot 60 W warmte per meter. De diepte die je nodig hebt, volgt uit het vermogen van je warmtepomp. Voor een woning met een warmtevraag van 6 kW is dat ongeveer 80 tot 120 meter. Bij 8 kW wordt het 110 tot 160 meter, vaak verdeeld over twee boringen. Een woning van 12 kW vraagt 160 tot 240 meter, over twee of drie boringen.
Hoe beter je woning geïsoleerd is, hoe minder meter er geboord moet worden. Dat scheelt meteen duizenden euro's. In Vlaanderen geeft de Databank Ondergrond Vlaanderen (DOV) per locatie een indicatie van hoe geschikt de bodem is voor geothermie.
Rekenvoorbeeld voor een woning van 8 kW
| Post | Bedrag |
|---|---|
| Bodem-water warmtepomp 8 kW | 10.000 euro |
| 2 boringen van 70 m aan 60 euro per meter | 8.400 euro |
| Boiler van 200 liter en leidingwerk | 2.000 euro |
| Plaatsing en opstart | 2.600 euro |
| Totaal, 6% btw inbegrepen | 23.000 euro |
Na aftrek van de Vlaamse premie betaal je nog 19.000 euro in inkomenscategorie 1 en 2, 17.000 euro in categorie 3 en 15.000 euro in categorie 4. Het plafond van 20 à 50% van de factuur speelt hier niet, omdat de factuur hoog genoeg is.
Premie voor een geothermische warmtepomp in 2026
In Vlaanderen krijg je via Mijn VerbouwPremie 4.000 euro in categorie 1 en 2, 6.000 euro in categorie 3 en 8.000 euro in categorie 4. Vervang je in categorie 3 of 4 een elektrische verwarming op uitsluitend nachttarief, dan wordt dat 9.000 of 12.000 euro. Bron: Vlaamse overheid, aanvragen vanaf 1 maart 2026 tot eind 2027. Meer in onze gids over de premie warmtepomp in Vlaanderen. In Brussel en Wallonië is er in 2026 geen premie per toestel.
Geothermisch of lucht-water: wat is voordeliger?
Een geothermische warmtepomp kost 8.000 tot 12.000 euro meer dan een lucht-water warmtepomp. Ze verbruikt wel minder. Voor een woning die per jaar 15.000 kWh warmte nodig heeft, verbruikt ze ongeveer 3.200 kWh stroom in plaats van 4.300 kWh. Dat is zo'n 300 euro per jaar minder aan 0,30 euro per kWh.
Puur financieel verdien je die meerprijs dus pas na lange tijd terug. Geothermie is vooral zinvol in een grote woning met een hoge warmtevraag, als je passieve koeling wilt, als je geen buitenunit wilt (geluid, uitzicht, weinig ruimte) of als je op lange termijn denkt. De sondes gaan tientallen jaren mee. Alleen de warmtepomp zelf moet na 20 à 25 jaar vervangen worden. Meer scenario's vind je in onze gids over de terugverdientijd van een warmtepomp.
Regels voor een boring in Vlaanderen
Een boring voor een bodemenergiesysteem moet in Vlaanderen uitgevoerd worden door een erkend boorbedrijf. Vraag naar het erkenningsnummer. Voor een gesloten systeem bij een woning volstaat meestal een melding. Dieper boren of een groter vermogen kan een omgevingsvergunning vereisen, en een open systeem op grondwater vraagt altijd een vergunning. Het boorbedrijf regelt dat doorgaans voor jou.
Woon je in een beschermingszone rond een drinkwaterwinning, dan gelden beperkingen of zelfs een verbod. Voor de premie moet de warmtepomp geplaatst of gevalideerd worden door een RESCert-installateur.
Offertes voor een geothermische warmtepomp vergelijken
Vraag offertes waarin de boring en de warmtepomp apart vermeld staan, met het aantal meters, de prijs per meter en het vermogen. Via het formulier onderaan deze pagina vraag je gratis offertes aan bij installateurs uit je regio.
Veelgestelde vragen
Wat kost een geothermische warmtepomp?
Reken op 16.000 tot 30.000 euro voor een eengezinswoning, boring en plaatsing inbegrepen. Na de Vlaamse premie van 4.000 tot 8.000 euro daalt een installatie van 23.000 euro naar 15.000 tot 19.000 euro.
Wat kost een boring voor een warmtepomp per meter?
Een verticale boring met sondes kost in België ongeveer 50 tot 70 euro per meter. Een gemiddelde woning heeft 100 tot 200 meter nodig, dus 6.000 tot 14.000 euro.
Hoeveel premie krijg je voor een geothermische warmtepomp?
In Vlaanderen 4.000 euro voor inkomenscategorie 1 en 2, 6.000 euro voor categorie 3 en 8.000 euro voor categorie 4 (aanvragen vanaf 1 maart 2026 tot eind 2027).
Is een geothermische warmtepomp beter dan een lucht-water warmtepomp?
Ze is zuiniger (SCOP 4,5 tot 5 tegenover ongeveer 3,5), stiller en kan passief koelen, maar ze kost 8.000 tot 12.000 euro meer. Ze is vooral interessant bij een hoge warmtevraag en voldoende ruimte voor de boring.
Belangrijkste betrokken steden
Vind uw warmtepomp installateur
Vergelijk prijzen en kies de beste installateur
Uw gegevens
Uw gegevens worden beschermd en alleen gedeeld met gekwalificeerde installateurs.